Historia

Ta strona powstaje na podstawie komentarza Zbyszka do artykułu Trochę Czasu upłynęło…

Rodzina pochodzi z Mazowsza, dokładnie z okolic Sierpca. Ponieważ w łacinie nie ma kreseczek stąd początkowo pisano Zolczynski. Z biegiem dziejow zmieniano pisownie w małym ale znaczącym zakresie. W zakres wchodzą: Zolczyński, Żółczyński, Żółciński, Żułczyński. Ja mam na nazwisko Żółciński, ale pradziadek w księdze parafialnej występuje jako Żułczyński z dopiskiem wersji Żółczyński. Jeszcze wielką zagadką i ciekawostką jest wymienne stosowanie nazwiska Żołczyński ze “Stogniew”- unikat Bo bardzo rzadko występowało coś takiego. Pierwszym rodowym gniazdem był Zołczyn, obecnie nazywa się Załszyn ( tez zajęło mi wiele czasu na znalezienie prawidłowego Zołczyna z herbarza). Teraz jest to opustoszałe siedlisko z ruinami na pagórku. Herb Lubicz został nadany w 1500 roku. Być może że byli rycerstwem wcześniej gdyż wówczas włączano powoli księstwo mazowieckie do korony. Czy i od kiedy byli rycerzami piastowskimi – nie wiem. Być może Stogniew to właśnie wcześniejsza nazwa mazowiecka ? Początkowo rozwijał się ród bardzo prężnie. Kulminacją byli znan bracia dyplomaci z XVI wieku (to jeden z nich jest Hozjuszowi miły – w sensie przyjaźni się ze Stanisławem Hozjuszem ) Zorganizowali we Włoszech konkurs poetycki po śmierci ostatniego z Jagiellonów Zygmunta Augusta.
Największe znaczenie osiągnął Jerzy starosta żydaczowki (starostwo wówczas grodowe z funkcją sądowniczą i wojskową) Niestety prawdopodobnie zginął w bitwie pod Cecorą, a przynajmniej w kampanii cecorskiej (data się zgadza, miał obowiązek zebrać wojsko ze swojego powiatu) Zginął bezpotomnie (sterylis) więc kariera rodziny przeszła na boczną linię, załamała się. To za jego rządów wybudowano murowany kościół , a sam Jerzy ufundował portal – do dziś wygrawerowane jest nazwisko fundatora po łacinie . Sporo Żółcińskich przeniosło się na wschód. Mazowsze, i Zachodnia Ukraina to dwa podstawowe rejony występowania nazwiska.

Później Żółcińscy niczym większym nie wyróżniają, aż do XIX wieku, kiedy
to wielu przedstawicieli jak pisze autor księgi przysłów szlacheckich, obsiedli i zmonopolizowali wyższe urzędy zarządców dóbr w kilku magnackich majątkach. Wiadomo że działali u Branickich herbu Korczak (wtedy Braniccy byli jedną z najpotężniejszych rodzin, pożyczali pieniądze nawet carom) Odnotowuje obecność Żółcińskich Eliza Krasińska z Branickich (żona Zygmunta Krasińskiego – wieszcza romantycznego).  Żeby dodać pikanterii dodam, ze ostatnim męskim potomkiem z rodu Branickich herbu Korczak linii ukraińskiej (najbogatszej) był nieślubny syn Aleksander Żółciński, syn Władysława Branickiego.
Podobno działali również u Lubomirskich – info ustne od innych Żółcińskich.

Leave a Reply



Switch to our mobile site